„Hvat gjørdi tú í dag?“ Ein lítil spurningur, sum kann lata upp fyri nógvum góðum samrøðum. Kanska hevur barnið bygt ein bil, spælt við ein vin ella upplivað okkurt stuttligt úti. Fyri børn, sum brúka alternativt og supplerandi samskifti — ASK — er tað umráðandi at hava orð og myndir tøkar til eisini at deila slíkar upplivingar.

Hvat vísti kanningin

Ein granskingargrein, útgivin 27. oktober 2026, kannaði, hvussu tveir dreingir, 5 og 10 ára gamlir, kundu læra at svara spurningum um nýligar skúlahendingar við talutóli. Spurningarnir snúðu seg millum annað um mat og spæl og vórðu settir 10–60 minuttir eftir hendingina.

Granskararnir brúktu eitt kanningarsnið, har venjingin varð innførd stigvíst fyri ymiskar spurningar. Hon fevndi um at vísa á rætta myndateknið, endurtøkur og løn fyri røtt svar. Bæði børnini svaraðu rætt oftari eftir venjingina, men tørvurin á stuðli var ymiskur.

Úrslitini eru lovandi, men avmarkað til tveir luttakarar og ávísar spurningar. Rætta orðasíðan á talutólinum var longu opin. Kanningin vísir tí ikki, um børnini sjálv funnu fram til orðini, byrjaðu frásagnir ella brúktu førleikan í samrøðum heima.

Ein frymil í Myndaglugganum

„Hetta gjørdi eg í dag“ er ein frymil í Myndaglugganum, sum er partur av Glugganum hjá Voxia. Tú finnur hann undir Frymlar → Samskifti. Har kanst tú seta myndatekn ella egnar myndir inn, broyta tekstin og fjala røðir eftir tørvi. Arkið kann takast niður sum PDF til prent, við ella uttan stutta vegleiðing til starvsfólk.

Frymilin hevur fýra setningsbyrjanir: „Eg var …“, „Eg gjørdi …“, „Eg var saman við …“ og „Mær dámdi …“. Í útfylta døminum niðanfyri eru myndir og orð um barnagarð, ein legobil, Annu og at byggja. Her eru myndatekn og ein ordilig mynd sett saman á sama arki.

Útfylt dømi við frymlinum „Hetta gjørdi eg í dag“ í Myndaglugganum. Vel myndir og orð saman við barninum, so arkið endurspeglar tess upplivingar og tað, sum tað hevur hug at deila.

Gev pláss til tað barnið vil siga

Brúkið arkið í einari stuttari samrøðu eftir eina felags uppliving. Vaksni kann peika á myndina av bilinum og siga: „Tú bygdi ein bil!“ Síðani verður bíðað, so barnið fær tíð at svara ella leggja okkurt afturat við myndum, teknum, ljóðum ella orðum.

Tað er ikki neyðugt at fara ígjøgnum allar røðirnar. Barnið kann hava hug at dvølja við eina mynd, skifta evni ella lata vera við at siga frá. Tí eru eisini boðini „Okkurt annað“ og „Eg vil ikki siga frá“ á arkinum. Hav vanliga samskiftistilfarið hjá barninum tøkt samstundis, so tað kann siga meira enn tað, sum stendur á síðuni.

Frymilin og hesin brúksmátin eru okkara tillaging til føroyskan gerandisdag og eru ikki roynd í nevndu kanningini. Endamálið við arkinum er at geva barninum eitt ítøkiligt útgangsstøði fyri at deila tað, sum hevur týdning fyri tað.

Kelda

Siciliano, M., Cagliani, R. R. og Snyder, S. K. (27. oktober 2026). Teaching Children with Autism to Answer Questions about the School Day Using a Speech-Generating Device. Education and Treatment of Children.

Royn frymilin í Myndaglugganum

Tú finnur „Hetta gjørdi eg í dag“ undir Frymlar → Samskifti í Glugganum hjá Voxia. Vel myndir og skriva orð saman við barninum, so arkið tekur støði í tí, barnið hevur upplivað og hevur hug at siga frá.